Uluslararası Adalet Divanı’na Carnegie Wateler Barış Ödülü Verilecek

ANP

Birleşmiş Milletler’in en önemli yargı organı olan Uluslararası Adalet Divanı, 80. kuruluş yıl dönümünde Carnegie Wateler Barış Ödülü’ne layık görüldü. 9 Kasım 2026’da Lahey’deki Barış Sarayı’nda düzenlenecek törenle verilecek ödül, Divan’ın devletler arasındaki anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesine ve uluslararası hukukun geliştirilmesine yaptığı önemli katkılardan dolayı takdim edilecek.

Uluslararası barış ve adalet için önemli bir ödül

Birleşmiş Milletler’in (BM) başlıca yargı organı olan Uluslararası Adalet Divanı (International Court of Justice – ICJ), uluslararası anlaşmazlıkların hukuk yoluyla çözülmesindeki rolü nedeniyle Carnegie Wateler Barış Ödülü’nün sahibi oldu.

1945 yılında Birleşmiş Milletler Şartı ile kurulan Divan, Nisan 1946’da çalışmalarına başladı. Bu yıl 80. kuruluş yıl dönümünü kutlayan kurum, devletler arasındaki hukuki uyuşmazlıkları uluslararası hukuka göre karara bağlıyor. Ayrıca BM’nin yetkili organları ve uzman kuruluşları tarafından yöneltilen hukuki sorular hakkında danışma görüşleri sunuyor.

Birleşmiş Milletler’in altı ana organından New York dışında bulunan tek organ olan Uluslararası Adalet Divanı, Hollanda’nın Lahey kentindeki Barış Sarayı’nda faaliyet gösteriyor. On beş yargıçtan oluşan Divan, çalışmalarını Yazı İşleri Müdürlüğü ve personelinin desteğiyle yürütüyor.

Kuruluşundan bu yana Divan’ın genel dava listesine toplam 202 dava kaydedildi. Açıklamada, hâlihazırda 24 davanın Divan tarafından ele alındığı belirtildi.

Carnegie Vakfı: “Barışçıl çözümün temel kurumlarından biri”

Carnegie Vakfı, ödülün gerekçesini açıklarken günümüzde artan jeopolitik gerilimlere ve uluslararası çatışmalara dikkat çekti. Vakfa göre Uluslararası Adalet Divanı, devletlere anlaşmazlıklarını yargı yoluyla çözebilecekleri bir platform sunarak çatışmaların büyümesini önlemeye ve uluslararası istikrarın korunmasına katkıda bulunuyor.

Divan’ın yalnızca uyuşmazlıkları karara bağlamakla kalmadığı, aynı zamanda uluslararası hukukun gelişmesinde de önemli bir rol oynadığı vurgulandı. Özellikle halkların kendi kaderini tayin hakkı, uluslararası insancıl hukuk ve devletlerin sorumlulukları gibi küresel öneme sahip konularda hazırlanan danışma görüşlerinin, uluslararası hukukun yorumlanmasına katkı sağladığı ifade edildi.

Vakfın değerlendirmesinde, çok taraflı uluslararası iş birliğinin baskı altında olduğu bir dönemde Uluslararası Adalet Divanı’nın, uluslararası hukuk düzeninin güvenilir ve istikrarlı dayanaklarından biri olmayı sürdürdüğü belirtildi.

Carnegie Vakfı ayrıca Divan’ın artan iş yüküne ve görevini yerine getirirken karşılaştığı zorluklara dikkat çekti. Ödülün, yargıçların yanı sıra uluslararası adaletin sağlanması ve anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesi için çalışan Yazı İşleri Müdürlüğü personelinin katkılarını da onurlandırmayı amaçladığı kaydedildi.

Ödül 9 Kasım’da Lahey’de verilecek

Carnegie Wateler Barış Ödülü, 9 Kasım 2026 Pazartesi günü saat 15.00’te, Lahey’deki Barış Sarayı’nın Oditoryumu’nda düzenlenecek törenle takdim edilecek.

Uluslararası Adalet Divanı Başkanı Yuji Iwasawa, ödülü Divan üyeleri ve Yazı İşleri Müdürlüğü adına teslim alacak. Ödülü takdim edecek isim ise Carnegie Vakfı Başkanı, Devlet Bakanı ve Hollanda Danıştayının eski başkan yardımcısı Piet Hein Donner olacak.

Tören, Hollanda Dışişleri Bakanlığı, Lahey Belediyesi ve Carnegie Vakfı tarafından düzenlenen “Hukuk Yoluyla Barışı Teşvik Etme, Barışa Ev Sahipliği Yapma ve Barışı İlerletme Taahhüdünün Yeniden Vurgulanması” başlıklı üst düzey forum kapsamında gerçekleştirilecek.

Forumda hükümet temsilcileri, uluslararası kuruluşlar, akademisyenler, diplomatlar ve farklı kuruluşlardan katılımcılar bir araya gelecek. Toplantıda uluslararası hukukun barış, adalet ve istikrarın sağlanmasındaki rolü ele alınacak. Ayrıca Hollanda ve Lahey’in “Hukuk Yoluyla Barış” ilkesi doğrultusundaki ortak çalışmaları yeniden vurgulanacak.

Carnegie Wateler Barış Ödülü’nün 95 yıllık geçmişi

1931 yılından bu yana Barış Sarayı’nda verilen Carnegie Wateler Barış Ödülü, uluslararası barışa sözleriyle veya eylemleriyle önemli katkıda bulunan kişi ve kurumlara takdim ediliyor.

Ödül, Hollandalı bankacı Johan Wateler tarafından oluşturuldu ve Carnegie Vakfı’na emanet edildi. 9 Kasım 2026’da düzenlenecek tören, ödülün 75’inci kez verilmesine sahne olacak.

Yaklaşık 95 yıllık geçmişi boyunca ödül; barış, uluslararası iş birliği ve çatışmaların barışçıl çözümü alanlarında öne çıkan çok sayıda kişi ve kuruma verildi.

Ödülün geçmişteki önemli sahipleri arasında Sir Eric Drummond (1931), Lahey Uluslararası Hukuk Akademisi (1936 ve 1949), Jean Monnet (1953), Dag Hammarskjöld Anma Fonu (1962), Coretta Scott King (1969), Daimî Tahkim Mahkemesi (1998), Javier Solana (2006), War Child (2012), Lakhdar Brahimi (2014) ve Centre for Humanitarian Dialogue (2022) bulunuyor.

Barış Sarayı’nda özel sergi açılacak

Uluslararası Adalet Divanı’nın çalışmalarını tanıtmak ve kamuoyunun kurum hakkındaki farkındalığını artırmak amacıyla Barış Sarayı Ziyaretçi Merkezi’nde özel bir sergi de düzenlenecek.

Ekim 2026’nın sonlarından itibaren ziyaret edilebilecek sergide üç ana konuya odaklanılacak: Uluslararası Adalet Divanı’nın tarihi, yargılama süreçleri ve Barış Sarayı’ndaki Büyük Duruşma Salonu’nun mimarisi ile sembolik anlamı.

Serginin, Divan’ın uluslararası hukuk ve barışın korunması alanındaki çalışmalarını daha geniş kitlelere tanıtması hedefleniyor.

Lahey’de verilecek Carnegie Wateler Barış Ödülü, uluslararası anlaşmazlıkların güç kullanımı yerine hukuk yoluyla çözülmesinin önemini bir kez daha gündeme taşıyacak.