Hollanda’da Sigara ve Tütünde Büyük Kaçak: Hazine 3 Milyar Euro Kaybediyor
Hollanda’da sigara ve tütün ürünlerine uygulanan yüksek vergiler, devletin beklediği vergi gelirlerinin önemli bir bölümünün kaybolmasına yol açıyor. Tütün sektörüne göre Hollanda hazinesi, yurt dışından getirilen ve yasa dışı yollarla satılan sigara ve tütün ürünleri nedeniyle geçen yıl yaklaşık 3 milyar euro ÖTV ve KDV geliri kaybetti.
*De Telegraaf* tarafından aktarılan verilere göre, Vereniging Nederlandse Sigaretten- en Kerftabakfabrikanten (VSK), bu tahmini Hollanda’da yabancı ve kaçak tütün kullanımına ilişkin uzun süredir yapılan araştırmalara dayandırıyor.
Araştırma kuruluşları WSPM ve Kantar’ın verilerine göre, geçen yıl Hollanda’da tüketilen sigaraların yaklaşık yüzde 45’i Hollanda iç pazarından satın alınmadı. Sarma tütünde ise bu oran yaklaşık yüzde 61’e ulaştı.
Daha ucuz tütün için sınır ötesine gidiliyor
Hollandalı sigara kullanıcılarının daha ucuz tütün ürünleri satın almak amacıyla komşu ülkelere gitmesi yeni bir gelişme değil. Ancak son yıllarda sigara ve tütün fiyatlarının artmasıyla birlikte bu eğilimin daha da güçlendiği belirtiliyor.
2023 yılında Hollanda’da tüketilen sigaraların yaklaşık dörtte birinin yurt dışından geldiği tahmin ediliyordu. Sarma tütünde ise bu oran yüzde 36 seviyesindeydi.
O tarihten bu yana Hollanda’da tütün ürünlerinin fiyatları önemli ölçüde arttı. Nisan 2024’te 20 adet sigaradan oluşan bir paketin fiyatı yaklaşık 11 euroya, 50 gramlık bir sarma tütünü paketinin fiyatı ise 24 euronun üzerine çıktı.
Hükümetin yüksek fiyat politikasının temel amacı sigara kullanımını azaltmak ve daha fazla kişinin sigarayı bırakmasını sağlamak.
Fiyat artışları sigarayı bırakmayı teşvik ediyor
Sağlık kuruluşları, yüksek tütün fiyatlarının sigara kullanımını azaltmada etkili olduğunu savunuyor.
Hollanda Halk Sağlığı ve Çevre Enstitüsü’nün (RIVM) araştırmasına göre, 2024 yılında yapılan ÖTV artışının ardından sigara kullananların yaklaşık yüzde 7’si sigarayı bıraktı, yüzde 16’sı ise sigarayı bırakmayı denedi.
Ancak araştırmalar, sigarayı bırakmayan bazı kullanıcıların daha ucuz alternatiflere yöneldiğini de ortaya koyuyor. Bunların başında yurt dışından tütün satın almak geliyor.
Özellikle Almanya ve Belçika sınırına yakın bölgelerde bulunan tütün satış noktalarının önemli bölümünü Hollandalı müşterilerin oluşturduğu belirtiliyor. Bazı tüketicilerin daha düşük fiyatlardan yararlanmak için ülkenin farklı bölgelerinden sınır kentlerine gittiği ifade ediliyor.
Kaçak sigara ticareti de büyüyor
Sorunun yalnızca yurt dışından yasal yollarla getirilen tütün ürünleriyle sınırlı olmadığı belirtiliyor. **Kaçak sigara ticareti de Hollanda’da giderek daha fazla gündeme geliyor.**
Hollanda Gümrük makamlarının verilerine göre bu yıl şimdiye kadar 106 milyon kaçak sigara ele geçirildi.
Kaçak tütün ürünlerinin bir bölümü yurt dışından Hollanda’ya sokulurken, bazı kaçak sigaraların ise doğrudan Hollanda’da kurulan yasa dışı üretim tesislerinde üretildiği bildiriliyor.
Tütün sektörü temsilcileri, yüksek vergiler nedeniyle oluşan fiyat farkının yasa dışı ticaret için cazip bir pazar oluşturduğunu savunuyor. VSK’ye göre bu durum yalnızca devletin vergi gelirlerini azaltmakla kalmıyor, aynı zamanda organize suç gruplarının da bu pazardan kazanç sağlamasına neden oluyor.
Sağlık kuruluşları ise fiyat politikasını savunuyor
Tütün sektörünün eleştirilerine karşılık sağlık kuruluşları, sigara fiyatlarının artırılmasının doğru bir politika olduğunu düşünüyor.
KWF Kankerbestrijding, Hartstichting ve Longfonds gibi sağlık kuruluşları, geçmişte yapılan yüksek oranlı sigara zamlarını destekledi. Bu kuruluşlara göre tütün ürünlerinin pahalı hale gelmesi, özellikle gençler ve düzenli sigara kullanıcıları açısından sigarayı bırakma kararını kolaylaştırabiliyor.
Böylece Hollanda’da tütün politikası açısından önemli bir ikilem ortaya çıkıyor.
Bir tarafta yüksek fiyatların insanları sigarayı bırakmaya teşvik ettiği belirtiliyor. Diğer tarafta ise sigarayı bırakmayan kullanıcıların daha ucuz ürünler için yurt dışına veya yasa dışı piyasaya yönelmesi, devletin milyarlarca euroluk vergi gelirinden mahrum kalmasına neden oluyor.
Tartışmanın merkezinde ise şu soru bulunuyor: Sigara fiyatlarını artırarak tüketimi azaltmak mı, yoksa yüksek vergilerin oluşturduğu kaçak ve sınır ötesi ticaret riskini azaltacak yeni politikalar geliştirmek mi daha etkili?
Hollanda’da önümüzdeki dönemde tütün ve ÖTV politikalarına ilişkin tartışmaların bu iki konu etrafında yoğunlaşması bekleniyor.
About The Author
