Hollanda’da Göçmen Kadınlardan CEDAW’a Gölge Rapor: “Kesişen Ayrımcılık ve Ekonomik Şiddet Var”

Özcan Özbay

Hollanda’da yaşayan göçmen kadınların oluşturduğu Doğu Göçmen Kadınlar Koalisyonu, Birleşmiş Milletler’in kadın hakları sözleşmesi kapsamında Hollanda’yı inceleyecek olan CEDAW Komitesi’ne dikkat çekici bir gölge rapor sundu. Raporda, göçmen kadınların ülkede kesişen ayrımcılık, yapısal eşitsizlik ve sistematik ekonomik şiddete maruz kaldığı ileri sürüldü.

Koalisyon tarafından hazırlanan rapor, Hollanda’nın 92. oturum kapsamında yapılacak incelemesi öncesinde Komite’ye iletildi. Göçmen kadınların doğrudan hazırlayıp sunduğu ilk gölge rapor olma özelliği taşıdığı belirtilen çalışmada; cinsiyet, etnik köken, göçmen statüsü, ırk ve sosyo-ekonomik dışlanmanın birleşerek kadınların yaşamını zorlaştırdığı vurgulandı.

Koalisyon temsilcileri, uluslararası insan hakları mekanizmalarına katılım süreçlerinde resmî temsil ve savunuculuk alanlarına erişimin sınırlı olduğunu, hatta bazı üyelerin barışçıl savunuculuk faaliyetleri nedeniyle misillemelere maruz kaldığını ifade etti. Bu durumun, iyi kaynaklara sahip kurumlarla eşit şartlarda katılımı ciddi biçimde zorlaştırdığı dile getirildi.

Raporda ayrıca, göçmen kadınları doğrudan etkileyen bazı karar alma süreçlerinin toplulukların resmî temsilcileri olmadan yürütüldüğü eleştirisi yapıldı. Koalisyon, bu şekilde hazırlanan izleme raporlarını, genel tavsiyelerde yapılan değişiklikleri ve lobicilik faaliyetlerini meşru görmediklerini açıkladı.

Koalisyon, mali destek eksikliğine rağmen raporu hazırlayıp doğrudan Komite’ye sunmanın, göçmen kadınların sesinin aracısız ve hesap verebilir biçimde duyulması açısından önemli olduğunu vurguladı. Raporda yer alan bulguların, ırkçılık, göç ve yapısal eşitsizlik konularıyla ilgilenen diğer Birleşmiş Milletler mekanizmalarıyla da paylaşılabileceği belirtildi.

Kadın hakları alanındaki en kapsamlı uluslararası sözleşmelerden biri olan Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW), 1979’da Birleşmiş Milletler tarafından kabul edildi ve 1981’de yürürlüğe girdi. Sözleşme, devletlere kadınlara yönelik ayrımcılığı ortadan kaldırma ve toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlama yükümlülüğü getiriyor.

Öte yandan, Hollanda’da toplumsal eşitlik ve özellikle özel gereksinimli bireylerin topluma katılımı konusunda çalışmalar yürüten NP2E (New Path to Equality) Vakfı da çeşitli projelerle farkındalık yaratmaya devam ediyor. Vakıf, Hollanda Dışişleri ve Eğitim Bakanlıklarının destekleriyle uluslararası iş birlikleri ve sosyal projeler yürütüyor.

Doğu Göçmen Kadınlar Koalisyonu, CEDAW Komitesi’nden raporu yaşanmış deneyimlere dayalı bağımsız bir katkı olarak değerlendirmesini ve Hollanda ile yapılacak resmi diyalogda dikkate almasını talep etti. Ayrıca güvenli ve anlamlı katılım olanakları sağlanması halinde Komite ile iş birliğini sürdürmeye hazır olduklarını belirtti.

Migrantenvrouwen dienen CEDAW-schaduwrapport in over discriminatie en economische ongelijkheid in Nederland

De Dogu Migrantenvrouwen Coalitie heeft voorafgaand aan de beoordeling van Nederland een schaduwrapport ingediend bij het CEDAW Committee van de Verenigde Naties. In het rapport stellen de vrouwen dat migrantenvrouwen in Nederland te maken hebben met kruisende vormen van discriminatie, structurele ongelijkheid en systematisch economisch geweld.

Het rapport werd ingediend in aanloop naar de 92e zitting waarin Nederland zal worden geëvalueerd in het kader van het Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women (CEDAW). Volgens de coalitie is dit het eerste schaduwrapport dat rechtstreeks door migrantenvrouwen zelf is opgesteld en ingediend.

De coalitie benadrukt dat ervaringen van discriminatie vaak voortkomen uit een combinatie van factoren zoals geslacht, etnische achtergrond, migratiestatus, ras en sociaaleconomische uitsluiting. Hierdoor worden migrantenvrouwen volgens hen onevenredig hard geraakt door structurele ongelijkheden.

Volgens de initiatiefnemers vond hun betrokkenheid bij internationale mensenrechtenmechanismen plaats in een context waarin toegang tot officiële participatie, lobby en belangenbehartiging beperkt was. Sommige leden van de coalitie zeggen bovendien represailles te hebben ervaren vanwege hun legitieme en vreedzame activisme. Dit zou hun mogelijkheid om op gelijke voet met goed gefinancierde organisaties deel te nemen aan het proces aanzienlijk hebben beperkt.

De coalitie stelt verder dat bepaalde besluitvormingsprocessen en activiteiten die hun gemeenschappen direct raken, zonder hun officiële vertegenwoordiging zijn uitgevoerd. Om die reden erkennen zij bepaalde uitkomsten, monitoringrapporten en lobbyactiviteiten niet als legitiem.

Ondanks een gebrek aan financiële middelen besloot de coalitie het rapport toch op te stellen en rechtstreeks aan het comité te presenteren. Volgens hen is dit noodzakelijk om ervoor te zorgen dat de stemmen van migrantenvrouwen direct en transparant worden gehoord.

De coalitie geeft aan dat het rapport, gezien de intersectie van discriminatie op basis van ras, migratie en etniciteit, ook kan worden gedeeld met andere VN-mechanismen die zich bezighouden met structurele ongelijkheid.

CEDAW, een van de belangrijkste internationale verdragen voor vrouwenrechten, werd in 1979 aangenomen door de Verenigde Naties en trad in 1981 in werking. Het verdrag verplicht staten om discriminatie van vrouwen te bestrijden en gendergelijkheid te bevorderen.

Daarnaast zet de NP2E (New Path to Equality) Foundation zich in Nederland in voor projecten rond sociale gelijkheid en inclusie, met speciale aandacht voor de participatie van mensen met een beperking. De stichting organiseert internationale samenwerkingen en bewustwordingsprojecten, onder meer met organisaties voor mensen met het syndroom van Down, met steun van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken en het ministerie van Onderwijs.

De Dogu Migrantenvrouwen Coalitie roept het CEDAW-comité op om het rapport te beschouwen als een onafhankelijke bijdrage gebaseerd op geleefde ervaringen, en de bevindingen mee te nemen in de dialoog met de Nederlandse regering en in de uiteindelijke conclusies.