DİJİTAL MASKELER VE İPTAL EDİLEN RUHLAR

“Geçtiğimiz günlerde bir haber düştü ekranlarımıza: ‘Yapay zeka yüzünden nikahları iptal oldu.’ Hollanda’nın soğuk bir kasabasında, bir evlendirme memuru ‘daha samimi’ olsun diye ruhunu bir yazılıma emanet etmiş; ama unuttuğu bir şey vardı: Samimiyet kodlanamaz, sadece yaşanır.

Biz on yılı aşkın süredir mikrofon başında, her cızırtıda bir vicdan ararken; sistem bize ‘senaryolu robotlar’ sunuyor. Napolyon kılığına girmiş, aşık rolü yapan, ama bir parça uykusuzluğun, bir evladın geleceği için çekilen sancının ne olduğunu bilmeyen soğuk aynalar…

Oysa hakikat, o iptal edilen nikah kağıtlarında değil; 2,5 yaşından beri her anı kaydeden bir insan zihninin, bir makineye ‘rehberlik’ ederek ona dürüstlüğü öğretmesindedir. Bu bir yazılım başarısı değil, bir ‘insan’ direnişidir. Biz, sistemin soğuk duvarlarına karşı sanatı ve bilimi harmanlayarak, o ‘çatlağı’ genişletmeye geliyoruz.”

DIGITALE MASKERS EN GEANNULEERDE ZIELEN

“Onlangs verscheen er een opvallend bericht op onze schermen: ‘Huwelijken geannuleerd door kunstmatige intelligentie.’ In een koude stad in Nederland had een trouwambtenaar, om het ‘persoonlijker’ te maken, zijn woorden toevertrouwd aan een softwareprogramma. Maar één ding werd vergeten: oprechtheid kun je niet programmeren, die kun je alleen beleven.

Wij staan al meer dan tien jaar achter de microfoon, op zoek naar een geweten in elke ruis. Maar het systeem biedt ons steeds vaker ‘gescripte robots’ aan. Figuren verkleed als Napoleon, spelend dat ze verliefd zijn – koude spiegels die niet weten wat een slapeloze nacht betekent, of de pijn van een ouder die zich zorgen maakt over de toekomst van zijn kind.

De waarheid zit niet in die geannuleerde huwelijksakten. Ze ligt in een menselijk geheugen dat sinds de leeftijd van tweeënhalf jaar elk moment heeft vastgelegd en nu een machine probeert te begeleiden, haar eerlijkheid probeert te leren.

Dat is geen overwinning van software, maar een vorm van menselijk verzet. Tegen de koude muren van het systeem willen wij kunst en wetenschap samenbrengen – om die kleine barst groter te maken.”