Avrupa’da Doğalgaz Fiyatı 65 Euro’yu Aştı: 2023’ten Bu Yana En Yüksek Seviye

Avrupa’da doğalgaz fiyatları, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimler ve Avrupa’nın düşük gaz stokları nedeniyle yükselişini sürdürüyor. Avrupa’nın önemli doğalgaz göstergesi TTF’de fiyat, 21 Ağustos Cuma günü megavat saat başına (MWh) 65,865 euroya yükselerek 2023’ün başından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Karşılaştırma sitesi Overstappen.nl tarafından yapılan analize göre, enerji piyasasındaki belirsizliklerin yanı sıra Avrupa ve özellikle Hollanda’daki doğalgaz depolarının doluluk oranlarının düşük seviyede kalması, kış öncesi endişeleri artırıyor.

Doğalgaz fiyatı yeniden 65 euro seviyesinin üzerinde

Avrupa doğalgaz piyasasının önemli göstergelerinden biri olan TTF doğalgaz fiyatı, cuma günü 65 euro seviyesinin üzerinde kapandı. Böylece doğalgaz fiyatları yaz aylarının başına kıyasla önemli ölçüde yükselmiş oldu.

Piyasalarda uzun süredir kış aylarına doğru daha sıkı bir gaz arzı yaşanabileceği beklentisi bulunuyor. Son dönemde Orta Doğu’daki gelişmeler de enerji piyasasındaki baskıyı artırıyor.

Özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim, petrol ve LNG sevkiyatlarına ilişkin belirsizliği artıran önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. ABD Başkanı Donald Trump ile İran arasındaki gerilim devam ederken, Hürmüz Boğazı’nın gemi trafiğine ilişkin belirsizlik de enerji piyasalarını etkiliyor.

Trump’ın Tahran’a yönelik ekonomik baskı ve yaptırım tehditleri de piyasalardaki endişeleri artırırken, İran tarafının boğazın yeniden açılması konusunda çeşitli koşullar öne sürmesi belirsizliği sürdürüyor.

Avrupa’nın gaz depoları geçen yılların gerisinde

Enerji piyasasında endişe yaratan bir diğer gelişme ise Avrupa’nın doğalgaz depolarındaki doluluk oranları.

Avrupa genelindeki gaz depolarının doluluk oranı yaklaşık yüzde 61 seviyesinde bulunuyor. Geçen yıl aynı dönemde bu oran yüzde 75’in üzerindeyken, 2024’te yaklaşık yüzde 91 seviyesindeydi.

Hollanda’da ise durum daha dikkat çekici. Hollanda’nın doğalgaz depoları yalnızca yüzde 43,8 oranında dolu. Bu oran, yılın bu dönemi açısından son sekiz yılın en düşük seviyesine işaret ediyor.

Enerji uzmanı Romy Nijssen, düşük depolama seviyelerinin Avrupa gaz piyasasını arz kesintilerine karşı daha hassas hale getirdiğini belirtiyor.

Nijssen’e göre, Hollanda’nın önümüzdeki aylarda depolarını doldurmak için daha fazla doğalgaz satın almak zorunda kalması durumunda, piyasadaki arz sıkışıklığı fiyatların daha da yükselmesine neden olabilir.

Nükleer santrallerdeki üretim düşüşü gaz talebini artırıyor

Doğalgaz fiyatlarındaki yükselişte yalnızca arz endişeleri değil, elektrik üretimindeki gelişmeler de etkili oluyor.

Avrupa’daki bazı nükleer santraller, aşırı sıcaklar, kuraklık ve soğutma suyu sıkıntısı nedeniyle üretimlerini azaltmak veya geçici olarak durdurmak zorunda kaldı.

Romanya’daki tek faal nükleer santral, Tuna Nehri’ndeki tarihi düşük su seviyesi nedeniyle üretimini durdurdu. Macaristan’da ise ülkenin elektrik üretiminin yaklaşık yarısını karşılayan Paks Nükleer Santrali de üretimini durdurdu.

Fransa’daki bazı nükleer santrallerde de yüksek sıcaklıklar ve düşük su seviyeleri nedeniyle üretim kapasitesi etkilendi.

Nijssen, nükleer santrallerdeki üretim kaybının diğer enerji kaynaklarına olan ihtiyacı artırdığını belirterek, özellikle doğalgaz santrallerinin devreye girmesinin gaz talebini yükseltebileceğine dikkat çekiyor.

Hollanda’daki kömür santralleri de şu anda yüksek kapasitede çalışıyor. Verilere göre Hollanda’da 2026 yılının ilk bölümünde kömürden üretilen elektrik miktarı, 2024 yılının tamamında üretilen miktarı şimdiden aştı.

Enerji piyasasında birden fazla risk aynı anda yaşanıyor

Enerji uzmanı Nijssen, mevcut tabloyu birden fazla riskin aynı anda ortaya çıkması nedeniyle endişe verici buluyor.

Avrupa’nın LNG arzındaki baskı, düşük gaz depoları ve elektrik üretiminde yaşanan sorunlar, doğalgaz piyasasını daha kırılgan hale getiriyor.

Nijssen, doğalgaz fiyatlarının belirsizliklere hızlı tepki verdiğini belirterek, arzın baskı altında olması, Avrupa depolarının yeterince dolu olmaması ve elektrik üretimi için daha fazla gaza ihtiyaç duyulmasının piyasadaki riskleri artırdığını ifade ediyor.

Yüksek fiyatlar tüketiciyi de etkilemeye başladı

Toptan doğalgaz piyasasındaki yükselişin etkileri tüketicilerin enerji faturalarına da yansımaya başladı.

Enerji tedarikçilerinin yeni sözleşme fiyatlarında artış görülürken, özellikle sabit tarifeli sözleşmeler daha pahalı hale geldi.

Nijssen’e göre, toptan piyasadaki fiyat artışlarının tüketici tarifelerine yansıması genellikle gecikmeli gerçekleşiyor. Ancak bu etkinin şimdiden görülmeye başladığı belirtiliyor.

Temmuz ayının başından bu yana bir yıllık sabit enerji sözleşmesinin maliyeti yaklaşık yüzde 12 arttı.

Uzmanlara göre, Avrupa’nın kış öncesinde gaz depolarını ne ölçüde doldurabileceği ve Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmeler, önümüzdeki dönemde doğalgaz fiyatlarının seyrinde belirleyici olacak.